Deyimler

  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Samandan Kulübeye Üç Ziyaret

    Üç Krallık döneminde, Çin üç ana parçaya bölündü: kuzeyde Wei devleti, güneybatıda Shu devleti ve güneydoğuda Wu devleti. Sahip olduğu toprağın küçüklüğü ve ordusu ile en zayıf devlet olan Shu, sık sık Wei devleti tarafından tehdit edildi. Liu Bei, Shu devletinin başındaki kişiydi ve yetenekli bir başbakan bulmayı çok istiyordu.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Az Görmekten Dolayı Şaşakalmak

    Bir zamanlar, deveyi ne duymuş ne de görmüş bir adam varmış. Bir gün, şehrin varoşlarındaki bir yola yakın bir tarlada yürüyüşe çıkmış. Güneşli bir günmüş, birçok kişi de tarlada çalışıyormuş ve adam bu manzaradan keyif alıyormuş. Fakat birden sırtında iki kanbur olan bir yaratık görmüş ve onun ne olduğunu bilememiş.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Beceri Pratikten Gelir

    Çince 熟能生巧 (shú néng shēng qiǎo) deyimi, 'pratik büyük beceri doğurur' anlamına gelir. Bu deyim, Türkçe “meşk kemale erdirir!” ifadesine benzemektedir. Bu ifade, Qing Hanedanlığı döneminde (M.S.1644-1911) Li Ruzhen tarafından 1827 yılında yazılan “Aynadaki Çiçekler” adlı hikâyenin 31. bölümünde yer almaktadır.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Ötede Kalan Şeftali Bahçesi

    Nehir üzerinde yalnız bir balıkçı kürek çekerek ilerlerken kaybolmuş. Bir süre sonra, balıkçı güzel çiçeklerle dolu kocaman bir şeftali bahçesi görmüş. Bu muhteşem manzara onun oldukça ilgisini çekmiş ve amaçsızca kürek çekmeye devam etmiş. Kısa bir süre sonra, ortasında küçük bir mağaranın olduğu bir dağ görmüş.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Üç Emir ve Beş Açıklama

    Çince 三令五申 (sān lìng wǔ shēn) deyiminin anlamı, “üç defa emir vermek ve beş defa açıklama yapmaktır”. Bir emrin ya da komutun durmadan tekrar edilmesi durumunu tanımlamak için kullanılan bu deyim “Büyük Tarih Kayıtları”² kitabındaki Sun Zi ve Wu Qi’nin biyografileri içindeki bir hikâyeden gelmektedir.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: “Ağacın Altında Tavşan Bekleyip Durmak”

    Çince 守株待兔 (shǒu zhū dài tù) “Ağacın altında tavşan bekleyip durmak” deyimi, bir iş yapmak yerine en olası bir düşeş için aptalca bekleyen ya da arkada oturup başkalarının çabalarından kar elde etmeyi bekleyen birini tanımlamak için kullanılır. Bu deyim, “Han Feizi”¹ adlı kitaptaki bir hikâyeden gelmektedir.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Bir Kaplana Bindiğinde Aşağı İnmesi Zordur

    Çince “騎虎難下” (qí hǔ nán xià) deyiminin kelime kelimenin anlamı, “bir kaplana bindiğinde aşağı inmesi zordur”. Bu deyim, problemle karşılaşan bir kişinin iki arada bir derede kalması durumunu tanımlamak için kullanılır. Bu deyim, “Jin Kitabı”da yer alan Wen Jiao hakkında bir hikâyeye dayanmaktadır.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Aşırı Sevinç Üzüntü Doğurur

    Çince “樂極生悲” (lè jí shēng bēi) deyiminin tercümesi kelime kelime “aşırı sevinç üzüntü doğurur” anlamına gelmektedir. Bu deyim, ilk olarak Sima Qian (M.Ö.135-221 civarında) tarafından yazılan Shǐ Jì (史記) “”Büyük Tarih Kayıtları” kitabındaki Huaji biyografilerinde görülmektedir.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Ölüyü Canlandırmak

    起死回生 (qǐ sǐ huí shēng) Çin deyiminin kelime kelime tercümesi “ölümden döndürmek” anlamına gelir. Bu deyim, ölmek üzere olan bir prensin hayatını kurtaran efsanevi doktor Bian Que¹ (M.Ö.401-310) hakkındaki bir hikayeden gelmektedir. Bu olay, “Büyük Tarih Kayıtları²” kitabında yer almaktadır.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Kırılan Aynanın Yeniden Birleşmesi

    Güney ve Kuzey Hanedanlığının son döneminde (M.S.420-581), Chen ülkesinde güzelliği ile bilinen Lechang adında bir prenses yaşarmış. Prenses, yeteneği ve bilgisine hayran olduğu Xu Deyan adında bir lider ile evlenmiş. Genç çift, birbirini çok sevmiş ve bir süre mutlu bir şekilde yaşamış. Fakat çok geçmeden, Sui ülkesinden askerler Chen’i işgal etmiş ve mutlu çift saraydan kaçıp sürgüne gitmek zorunda kalmış.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Eşek Kendi Hilelerini Tüketmiş

    “黔驴技穷” (qián lǘ jì qióng) Çin deyiminin kelime kelime tercümesi “eşek kendi hilelerini tüketmiş” anlamına gelmektedir. Bu deyim, Tang Hanedanlığının (M.S.618-907) en iyi nesir yazarlarından biri olan Liu Zongyuan¹ tarafından yazılan “San Jie” adlı kitap içindeki nükteli bir masala dayanmaktadır.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: İstediği Şeyleri Yapacak Kadar Gücü Olmamak

    Çin deyimi olan “力不從心” (lì bù cóng xīn), “istediği şeyleri yapacak kadar gücü olmamak” veya “kişinin planladığı şeyleri yapacak kapasiteye sahip olmaması” anlamına gelmektedir. Bu deyimin kaynağı, “Han’ın Son Dönemindeki Kitap”¹ içinde yer alan Ban Chao hakkındaki bir hikâyedir. Ban Chao, Doğu Han Hanedanlığında ünlü...
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Sadece Numara Yapmak İçin Bulunmak

    Çin deyimi olan 濫竽充數 (làn yú chōng shù) kelime kelime tercümesi “flüt çalmayı bilmediği halde flüt çalanların arasında bulunmak” anlamına gelmektedir ve bu deyim sıkça “sadece numara yapmak için orada olmak” olarak da tercüme edilir. Bu deyim, “Han Feizi”¹ (韓非子) adlı bir kitaptaki bir hikâyeden gelmektedir.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Gerçekleştirilemeyecek Bir Rüya

    “Gerçekleştirilemeyecek bir rüya” deyimi Tang Hanedanlığından Shen Jiji¹ tarafından yazılan “Bir Yastık İçerisindeki Dünya” kitabından gelmektedir. Kitapta, yemek masasında gördü bir rüyanın ardından hayat yönünü değiştiren Lu Sheng adında fakir ve genç bir öğrenci hakkında bir hikâye anlatılmaktadır. Hikâyeye göre, bir akşam genç öğrenci bir lokantaya girmiş ve beyaz saçlı, şefkatli ve yaşlı bir beyefendi ile aynı masaya oturmuş.
  • Çin Deyimleri ve Hikâyeleri: Savaş Silahlarını Yeşim Taşı ve İpeklerle Değiştirmek

    “Savaş silahlarını yeşim taşı ve ipeklerle değiştirmek” deyimi mecazi bir ifadedir ve savaştan barışa veya düşmanlıktan dostluğa dönme anlamına gelmektedir. Aynı zamanda, bazı kötü şeyleri iyi yönde çevirmeyi tavsiye ederken de kullanılır. Bu deyime ait hikâye “Huai Nan Zi” (淮南子) kitabının birinci bölümünde yer almaktadır.